Mediation

Scheidingsbemiddeling

Scheidingsbemiddeling is een beproefde methode om crisissituaties in de relationele sfeer op te lossen. Het resultaat van een scheidingsbemiddeling is veelal bevredigender dan de beslissing van de rechter of het onderhandelingsresultaat van twee advocaten die volgens de traditionele methode van conflictoplossing ieder namens een van beide echtgenoten optreden. Bij scheidingsbemiddeling gaan de (ex)partners met één scheidingsbemiddelaar om de tafel om met een deskundige en neutrale hulp samen tot een regeling te komen. Deze regeling komt tot stand zonder dat de aanwezigheid in een rechtszaal nodig is. Er is niet uitsluitend oog voor de zakelijke kant, maar ook het waarom en de dieper liggende belangen krijgen aandacht. Niet onbelangrijk, omdat vaak deze belangen, lees: emoties, een zakelijke afwikkeling in de weg staan.

Scheiden via scheidingsbemiddeling is in beginsel geschikt voor iedereen. Iedereen die bereid is ook in deze moeilijke periode te blijven overleggen met de ex-partner, kan scheiden met behulp van scheidingsbemiddeling. Het is de taak van de bemiddelaar deze mensen te ondersteunen bij hun scheiding. De bemiddelaar weet niet alleen wat volgens de wet mogelijk is, maar is ook getraind om de gemeenschappelijke belangen van beide partners zichtbaar te maken zodat een echtscheiding tot stand kan komen, waarover partijen het samen eens zijn.

De belangen van de ene partner tellen net zo zwaar als die van de ander. Te allen tijde kan advies ingewonnen worden bij adviseurs, accountants, psychologen etc. Zolang er nog geen convenant tot stand is gekomen, mogen cliënten altijd stoppen en alsnog de beslissing aan de rechter voorleggen. Hetgeen in de bemiddeling tot dan is besproken valt onder de geheimhouding van partijen en bemiddelaar en deelafspraken, voor zover tot stand gekomen, komen te vervallen. De plichten bestaan uit het luisteren naar elkaar, de leiding van de bemiddelaar te accepteren en het volledig delen van alle informatie over bezittingen en schulden aan de bemiddelaar.

Scheidingsbemiddeling heeft grote voordelen ten opzichte van de traditionele procedure omdat partijen zelf beslissen wat er niet en wel gaat gebeuren in de toekomst. Problemen worden opgelost door gezamenlijk te overleggen in plaats van er over te strijden, waardoor een kans op totale ontwrichting klein wordt. De kosten zijn doorgaans lager nu in plaats van twee advocaten, één advocaat betrokken is en ook nog eens de scheidingsprocedure een stuk korter is.

De overeenkomst of convenant wordt na ondertekening met het echtscheidingsverzoekschrift ingediend bij de rechtbank waar deze via een schriftelijke afdoening door de rechter bekrachtigd wordt.

Na zo’n 30 jaar bemiddeling in Nederland is het overduidelijk gebleken dat het zowel financieel als emotioneel beter is voor aankomende ex-partners om op deze wijze uit de huwelijksboot te stappen. Inmiddels is er door de rechtbanken ook een mediationtraject opgestart waarbij partijen naar verwezen kunnen worden.

Forensische mediation:

Naast de bemiddeling ofwel mediation genoemd bestaat sinds enige tijd het Deskundigenbericht met toepassing van Mediation, ook wel Forensische mediation genoemd. Dit is een procesmethode die onderzoek en mediation combineert met het doel enerzijds de rechter in het kader van het deskundigenbericht de informatie te verschaffen die nodig is om de gerechtelijke beslissing te geven en anderzijds in rechte partijen alsnog de gelegenheid biedt zelf tot (deel)oplossing van hun geschil te geraken .

Ter voorkoming dat partijen of hun kinderen in een echtscheiding ernstige, vaak blijvende schade oplopen is er door Prof. P. Hoefnagels en mr. C. van Leuven, twee experts op het gebied van bemiddeling een methode ontwikkeld met een model dat praktisch bruikbaar is voor mediation en onderzoek:

  •   de (ex) partners worden tezamen uitgenodigd; (gelijk aan de gewone bemiddeling)
    • aandacht voor de geschiedenis, het verloop van de relatie, gezinnen van herkomst; (gelijk aan de gewone bemiddeling)
    • aandacht voor gedrag en communicatie (het gezinssysteem), zonodig bevorderen van aanpassing van gedrag en communicatie; hier worden technieken ingezet die zijn ontleend aan TA (Transactionele Analyse) en NLP (Neuroluinguistisch Programmeren); (kan ook bij de gewone bemiddeling voorkomen maar hier is het vaak diepgaander omdat de problematiek dat vaak vereist)
  • aandacht voor de kwaliteit van de relatie: de scheidingsbeslissing wordt gewogen, er wordt ruimte gegeven voor het afscheid; hier is vaak plaats voor een ritueel, ontleend aan de zogenaamde “gezinsopstellingen”;(gelijk aan de gewone bemiddeling)
  • aandacht voor de zaken die onder de opdracht aan de deskundige vallen: het ouderschap, de invulling van het gezamenlijk gezag, omgang en financiële zaken; (gelijk aan de gewone bemiddeling)
  • het begeleiden van gesprekken en onderhandelingen tussen partijen; (gelijk aan de gewone bemiddeling)
  • het spreken met de kinderen; (gelijk aan de gewone bemiddeling)
  • evaluatie met de (ex) partners, ouders; (komt men in de gewone bemiddeling meestal niet meer aan toe, niet noodzakelijk)
  • rapportage aan de rechter. (in de gewonen bemiddeling wordt niet over de inhoud van de bemiddeling gerapporteerd, uitsluitend over het resultaat)

Forensische mediation wordt ingezet als, “uiterst redmiddel”, dus bij zaken die onder de rechter liggen maar zijn vastgelopen. Partijen hebben dan dus al beide een eigen advocaat, en zijn aan het procederen maar komen er ondanks de tussenkomst van de rechter niet uit. De problematiek bestaat er veelal uit dat partijen het oneens zijn over de invulling van hun ouderschap en/of omgang. Aan de universiteit van Utrecht is inmiddels onderzoek verricht naar de effecten van de methode. De eerste resultaten zijn belangrijk en positief te noemen. De Minister van Justitie staat positief tegen over het Deskundigenbericht met toepassing van Mediation als onderzoeksmethode. Voor meerdere informatie: www.forensische mediation.

In den lande zijn thans 31 forensische mediators werkzaam.

Collaborative divorce

Sinds januari 2009 is in Nederland een nieuwe vorm van scheiding mogelijk, genaamd, de collaborative divorce ookwel de overlegscheiding genoemd. Collaborative divorce is ontstaan in de Verenigde Staten. De grondlegger is Stuart Webb. Collaborative divorce (overlegscheiding) is ontstaan vanuit de veronderstelling dat een advocaat een eigen belang krijgt om tot overeenstemming te komen als aan hem het wapen van een juridische procedure wordt ontnomen. Het belang en welzijn van cliënt wordt hierdoor belangrijker en een coöperatief proces gericht op 'win-win' is het resultaat.

Een afspraak om samen te werken zonder inschakeling van de rechter:
Het grote verschil tussen de overlegscheiding en een traditionele echtscheiding is dat er met deze advocaten niet wordt geprocedeerd. U en uw partner houden daarmee zelf de controle over de beslissingen in plaats van deze controle uit handen te geven aan uw advocaten en uiteindelijk aan een rechter. Daarom komen alle partijen schriftelijk overeen dat zij deel zullen uitmaken van een respectvol proces dat leidt tot een beslissing buiten de rechter om. Het doel van de overlegscheiding is het streven naar werkbare relaties, het samen oplossen van problemen en het voorkomen van een juridisch gevecht.

Open communicatie:
Zelfs onder ideale omstandigheden kan de communicatie verstoord raken bij het eindigen van een relatie. Toch is het voor de totstandkoming van het convenant van essentieel belang dat de communicatielijnen open blijven. Bij een overlegscheiding worden vergaderingen gehouden waarbij u, uw ex-partner, de advocaten en zo nodig anderen van het team met elkaar om tafel zitten. Deze sessies zijn bedoeld om informatie uit te wisselen en behoeftes en verwachtingen uit te spreken. Wanneer de knelpunten openlijk worden besproken, worden deze directer en oplossingsgericht aangepakt.

Een convenant waar iedereen mee kan leven:
Wanneer een beslissing tot echtscheiding eenmaal is genomen, richt de overlegscheiding zich op het bereiken van een oplossing. Het doel is de bescherming van de belangen van de kinderen en u en uw partner te helpen bij het opbouwen van een nieuw leven. Gedurende de hele procedure ligt de nadruk op samenwerking bij het vinden van oplossingen. In plaats van het eindeloos ventileren van verwijten ligt de nadruk op het bereiken van werkbare oplossingen die zijn gebaseerd op punten waarover beide partners het eens zijn.

Steun wanneer u daar het meest behoefte aan heeft:
Bij een echtscheiding komt veel kijken: de zorg voor de kinderen, financiële vragen, vragen over verdeling of verrekening van bezittingen en pensioen en niet in de laatste plaats de emotionele impact van de scheiding. Het kan moeilijk zijn dit alles alleen te moeten verwerken en te regelen. Bij de overlegscheiding krijgt u steun aangereikt. U vormt samen met uw advocaat en zo nodig met anderen een team.

Aandacht voor de toekomst:
Met de echtscheiding komt er een einde aan het huwelijk, maar niet noodzakelijkerwijs aan gezins- of familiebanden. Vooral wanneer er kinderen bij betrokken zijn, blijft u als ouders uw hele leven verantwoordelijk voor hen. Door het behoud van wederzijds respect en het aanmoedigen van samenwerking kunnen ouders en kinderen familiebanden in stand houden en zich richten op de toekomst. Een echtscheiding zal altijd een levensveranderende gebeurtenis blijven, maar door middel van de overlegscheiding wordt het gezin begeleid naar een respectvolle afronding van de scheiding en het maken van een gezonde, nieuwe start.

 

 



Nathalie Simons is samen met Robert Zwarts
per 1 april samen gegaan in Simons & Zwarts Familierecht
www.simonsenzwarts.nl

 

Lees verder: